Bashkimi Evropian po përgatitet të miratojë një nga reformat më të rëndësishme të viteve të fundit në politikën e migracionit.
Parlamenti Evropian, Këshilli i BE-së dhe Komisioni Evropian kanë arritur një marrëveshje për përditësimin e rregullave që lidhen me kthimin e shtetasve të huaj pa dokumente të rregullta që ndodhen në territorin evropian.
Rregullorja e re, e cila pritet të miratohet zyrtarisht në javët e ardhshme, parashikon masa dukshëm më të ashpra se ato aktuale.
Sipas institucioneve evropiane, qëllimi është rritja e kontrollit mbi migracionin dhe përshpejtimi i procedurave të dëbimit. Kritikët, megjithatë, paralajmërojnë se ndryshimet mund të sjellin pasoja serioze për të drejtat themelore të emigrantëve.
Një nga risitë më të debatueshme është mundësia që shtetet anëtare të krijojnë qendra ndalimi jo vetëm brenda territorit të Bashkimit Evropian, por edhe jashtë tij.
Në këto struktura mund të transferohen emigrantët pa dokumente në pritje të riatdhesimit. Sipas marrëveshjes, periudha maksimale e ndalimit mund të arrijë deri në dy vjet e gjysmë, krahasuar me gjashtë muajt që parashikohen aktualisht.
Në këto qendra mund të vendosen edhe familje me fëmijë të mitur. Organizatat për të drejtat e njeriut kanë ngritur shqetësime se kushtet e pritjes dhe garancitë ligjore mund të jenë më të vështira për t’u monitoruar, veçanërisht nëse qendrat ndodhen jashtë territorit evropian.
Në praktikë, modeli i ri ngjan me qendrat e emigrantëve që Italia ngriti në Shqipëri. Deri tani këto qendra kanë funksionuar me kapacitet të kufizuar për shkak të paqartësive ligjore, por me hyrjen në fuqi të rregullave të reja ato mund të bëhen pjesë e plotë e sistemit evropian të menaxhimit të migracionit.
Rregullorja zgjeron gjithashtu kompetencat e forcave të rendit për identifikimin e emigrantëve pa dokumente dhe lehtëson procedurat për ndalimin e rikthimit në territorin evropian të personave që konsiderohen rrezik për sigurinë publike.
Shoqatat humanitare paralajmërojnë se masat e reja mund të krijojnë një klimë frike mes emigrantëve. Sipas tyre, shumë persona pa dokumente mund të shmangin shërbimet shëndetësore, të mos denoncojnë shfrytëzimin në punë apo abuzimet nga punëdhënësit, nga frika e deportimit.
Ekspertët e migracionit theksojnë se jo të gjithë personat pa dokumente janë emigrantë të sapoardhur.
Shumë prej tyre kanë vite që jetojnë në Evropë dhe mund të humbasin përkohësisht statusin e rregullt për arsye administrative, humbje të vendit të punës ose vështirësi ekonomike. Në këto raste, rreziku i dëbimit mund të ndërpresë procesin e tyre të integrimit.
Sipas të dhënave të Eurostatit, në vitin 2025 në territorin e Bashkimit Evropian ndodheshin mbi 719 mijë shtetas të huaj pa dokumente të rregullta, një rritje prej mbi 21 për qind krahasuar me vitin pararendës. Megjithatë, vetëm një pjesë e vogël e tyre riatdhesohen realisht, kryesisht për shkak të vështirësive në arritjen e marrëveshjeve me vendet e origjinës.
Në listën e vendeve që po shqyrtohen për ngritjen e qendrave të reja të ndalimit përfshihen Ruanda, Gana, Senegali, Tunizia, Libia, Egjipti dhe disa shtete të tjera. Pikërisht kjo ka shtuar shqetësimet, pasi në disa prej tyre organizatat ndërkombëtare kanë dokumentuar shkelje të rënda të të drejtave të njeriut.
Marrëveshja konsiderohet një tjetër tregues i kursit më të ashpër që Bashkimi Evropian po ndjek ndaj migracionit, në një kohë kur debati për sigurinë kufitare dhe emigracionin vazhdon të dominojë axhendën politike të kontinentit. \tesheshi.com\